Þá linnir hér mín líkamsvist

Passíusálmur: 46. sálmur

Tilvitnun Hallgríms er „Þá linnir hér mín líkamsvist “, en það á óefað við um lagboðann sem annars heitir „Þá linnir þessi líkamsvist“, en allar upplýsingar miðast við það. Þetta lag er komið af latnskum hymna, „Cum mortis hora me vocat“, sem fyrst kom út á prenti 1562 en er líklega eldri. Nafn lagboðans á þýsku er „Wenn mein Stundlein vorhanden ist“ Þetta lag með sálminum „Þá linnir þessi líkamsvist“ er í báðum Hólabókum 1589 og 1619 en það kemur ekki inn í Grallara fyrr en í 6. útgáfu.

Í efnisyfirliti í Sálmasöngsbók 1936 er fyrir 46. Passíusálm vísað á lagboðann „Til þín, heilagi herra guð“ nr. 188, en það er lagboði 24. Passíusálms. Engin erindi eru úr 46. Passíusálmi í Sálmabók 1972.

Laggerð Valgerðar Gísladóttur er greinilega komin af lagboðanum „Þá linnir þessi líkamsvist“ eins og hann er í Hólabókum 1589 og 1619. Þar er lagið í lydískri tóntegund en hún syngur lagið í þessari sérstöku lókritísku tóntegund, sammarka dúrtóntegund á 7. skalatóni. Laggerð Bjarna Þorsteinssonar í bókinni Íslenzk þjóðlög (s. 759-60) er líka mjög skyld upprunalegum lagboða og er líkari honum en laggerð Valgerðar. Hún er í lydískri tóntegund eins og frumgerðin en meira skreytt, frávik í laggerð benda til áhrifa frá tvísöng.

Við niðurskrift nótnanna var stuðst við söng Valgerðar Gísladóttur (f. 1898) á Vagnstöðum í Suðursveit. Upptökuna gerði Hallfreður Örn Eiríksson 1964. Tóntegund: Lókritísk.

Texti og nótur: © Smári Ólason 1998–2001.