Passíusálmur: 34. sálmur
Þetta lag er komið af þýska lagboðanum „Ach Gott vom Himmel, sieh darein“ frá 1524. Sálmtextinn „Lifandi Guð, þú lít þar á“ er með þessu lagi í öllum Gröllurum. Hann er án nótna í Hólabókum en þá er gefinn upp við hann lagboðinn „Ó mildi Jesú sem manndóm tókst“. Sá sálmur er líka til í Gröllurunum en þá með öðru lagi.
Í efnisskrá Sálmasöngsbókar 1936 er við 34. Passíusálm vísað á nr. 2 sem er lagboðinn „Af djúpri hrygð ákalla eg þig“. Nr. 2a er lag sem byggist á lagboðanum „Aus tiefer Not rufe ich zu dir“ en nr. 2b er lag sem byggist á latneskum hymna, „De profundis“. Það lag er reyndar lagboðinn við 41. Passíusálm. Í efnisskrá Sálmasöngsbókar 1936 er einnig við 37. Passíusálm vísað á lagboða nr. 2 en lagboði Hallgríms við þann sálm er „Ef Guð er oss ei sjálfur hjá“. Í Sálmabók 1972 er í sálmi nr. 184 (34. Passíusálmur erindi 4, 7, 9 og 10) og nr. 439 (34. Passíusálmur erindi 11) vísað í lagboðann „Af djúpri hrygð ákalla eg þig“. Í Sálmabók 1997 er prentuð við sálm nr. 184 laggerðin nr. 2a í Sálmasöngsbók 1936 „Af djúpri hrygð ákalla eg þig“ sem er útjöfnuð gerð í hrynmynd en við sálm nr. 439 er prentuð rytmísk gerð af sama lagi.
Samkvæmt þeim dæmum sem ég hef um söng við 34. Passíusálm var sungið sama lag við hannog við 37. Passíusálm, en þær laggerðir byggjast á lagboðanum „Hver, sem að reisir hæga bygð“. Ég hef engin söngdæmi undir höndum sem líkjast upprunalegum lagboða við 34. Passíusálm. Laggerð Sólrúnar Helgu Guðjónsdóttur er greinilega komin af lagboðanum „Hver, sem að reisir hæga bygð“. Laggerð Bjarna Þorsteinssonar í bókinni Íslenzk þjóðlög (s. 751) er mjög skyld lagboðanum „Lifandi guð, þú lít þar á“ eins og hann er íGröllurunum. Þar er lagið í tóntegund sem er blanda af frygískri og dórískri tóntegund en laggerð Bjarna er í mixólydískri tóntegund.
Við niðurskrift nótnanna var stuðst við söng Sólrúnar Helgu Guðjónsdóttur (f. 1899). Upptökuna gerði Helga Jóhannsdóttir 1970. Tóntegund: Lydísk.
Texti og nótur: © Smári Ólason 1998–2001.