Sá frjáls við lögmál (fæddur er)

Passíusálmar: 8. sálmur, 31. sálmur

Þessi lagboði er frá þýska laginu „Der von dem Gest gefreierter war“ (1540). Það er í Hólabók 1589 og Grallara 1594 í G-mixólydískri tóntegund með langri byrjun á 1. og 2. hendingu og lokanótum hverrar hendingar en ekki rytmískt að öðru leyti.

Í Sálmasöngsbók 1936 er í efnisskrá fyrir 8. og 31. Passíusálm vísað á þennan lagboða nr. 159. Lagið er eins nema útjafnað í rytma. Í Sálmabók 1972 er í sálmi nr. 310 með versum úr 9. Passíusálmi (13., 14., 16. og 17.) vísað til þessa lagboða. Enginn sálmur er í Sálmabókinni með versum úr 31. Passíusálmi. Í Sálmabók 1997 er sama lag og í Sálmasöngsbókinni.

Lagið sem þau systkinin Skarphéðinn og Valgerður syngja við þennan sálm er skylt lagboðanum en byrjunin er nokkuð breytt. Telja má að það sé orðið sérstakt lag. Lag Bjarna Þorsteinssonar  í Íslenzk þjóðlög (s. 732) er töluvert öðru vísi, en þó má sjá skyldleika við lagboðann.

Við niðurskrift nótnanna var stuðst við söng Skarphéðins Gíslasonar (f. 1895) á Vagnstöðum í Suðursveit og systur hans Valgerðar Gísladóttur (f. 1898). Upptökuna gerði Hallfreður Örn Eiríksson 1967. Tóntegund: Dúr.

Texti og nótur: © Smári Ólason 1998–2001.