Passíusálmur: 28. sálmur
Þetta lag er úr sálmabók Thommis¢ns og heitir þar „O, herre Gud benaade mig“. Samkvæmt danska sálmafræðingnum Henrik Glahn hefur ekki tekist að rekja það lengra aftur. Þetta lag er við þennan sálmtexta í öllum Gröllurum og í Hólabók 1619 í g-dórískri tóntegund, en sálmurinn er án nótna í Hólabók 1589.
Í efnisskrá Sálmasöngsbókar 1936 er við 28. Passíusálm vísað á lagboðann „Ofan af himnum hér kom ég“ nr.141. Lagboðinn „Nú bið ég Guð þú náðir mig“ er hér nr. 131. Sú laggerð sem er við hann kemur fyrst fyrir í þriggja radda Sálmasöngsbók Péturs Guðjónssonar frá 1878, en hún er aðeins frábrugðin laginu eins og það er í Hólabók og Gröllurum. Enginn sálmur er í Sálmabók 1972 með erindum úr 28. Passíusálmi.
Laggerð Benedikts Sigurðssonar er mjög lítið skreytt, en þetta er eina söngdæmið sem ég hef undir höndum sem líkist frumgerð lagsins. Benedikt söng eitt vers af hverjum Passíusálmi inn á hljómplötu hjá Ríkisútvarpinu, en svo virðist sem hann hafi lært lögin við sálmana eftir þeirri hefð sem ruddi sér til rúms eftir að Magnús Stephensen flutti til landsins pípuorgel í byrjun 19. aldar og hóf að spila hljómsetta sálma eftir handriti að sálmasöngbók H. O. C Zinck sem kom út 1801, ári eftir að Magnús dvaldi í Kaupmannahöfn. Sá háttur var tekinn upp í Bessastaðaskóla að syngja gömlu sálmalögin án skreytinga, eina nótu á móti einu atkvæði á sama hátt og þau voru í handriti Zincks. Þetta var ákveðið millistig í þeirri þróun sem síðar varð til þess að „gömlu lögin“ viku fyrir „nýju lögunum“ sem Pétur Guðjónsson prentaði í Sálmasöngsbók sinni 1861.
Við niðurskrift nótnanna var stuðst við söng Benedikts Sigurðssonar frá Flatey á Mýrum, A-Skaftafellssýslu. Aldur óviss. Hljóðritað á hljómplötu í Ríkisútvarpinu, líklega á tímabilinu 1946-48. Tóntegund: Lydísk.
Texti og nótur: © Smári Ólason 1998–2001.